നിർബന്ധിച്ചുള്ള സൗജന്യ യാത്ര എന്തിന് ? പണം നൽകാൻ തയ്യാറുള്ളവർക്ക് ആ അവകാശം നിഷേധിക്കരുത്

കേരളത്തിൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്കുള്ള സൗജന്യ യാത്ര പലർക്കും വലിയ സഹായമാണ്. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും തൊഴിൽ തേടി യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കും വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്കും ഇത് ആശ്വാസകരമായ പദ്ധതിയാണ്. എന്നാൽ, ഈ പദ്ധതിയുടെ നടപ്പാക്കലിൽ ചില ഗൗരവമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്.

അടുത്തിടെ ഞാൻ പ്രിയദർശിനി ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ച ഒരു സംഭവം ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഉന്നത ജോലിയും നല്ല വരുമാനവുമുള്ള ചില സ്ത്രീകൾ ടിക്കറ്റിനുള്ള തുക കണ്ടക്ടർക്ക് നൽകാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ കണ്ടക്ടർ അത് സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല.

"സൗജന്യ പദ്ധതിയായതിനാൽ പണം വാങ്ങാൻ നിയമമില്ല; സൗജന്യം വേണ്ടെങ്കിൽ യാത്ര അവസാനിപ്പിക്കണം" എന്നായിരുന്നു മറുപടി. ഒടുവിൽ അവർക്ക് നിർബന്ധിതമായി സീറോ രൂപ ടിക്കറ്റ് വാങ്ങി യാത്ര തുടരേണ്ടിവന്നു.

ഇവിടെയാണ് ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഉയരുന്നത്.

സൗജന്യം സ്വീകരിക്കാൻ താൽപര്യമില്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് അത് നിർബന്ധമാക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

സ്വന്തം യാത്രാനിരക്ക് നൽകാൻ തയ്യാറുള്ളവർക്ക് സാധാരണ ടിക്കറ്റ് നൽകുന്നതിൽ എന്താണ് തടസം? ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതി സഹായം ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത് സ്വീകരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഒരു പൗരന് ഉണ്ടായിരിക്കണം.

ബി.പി.എൽ. വിഭാഗത്തിന് സർക്കാർ സൗജന്യ റേഷൻ നൽകുമ്പോൾ, സാമ്പത്തികമായി നല്ല നിലയിലുള്ളവർ ആ ആനുകൂല്യം സ്വീകരിക്കാൻ റേഷൻ കടയിലെ ക്യൂവിൽ നിൽക്കാറില്ല. അത് ആവശ്യക്കാർക്കുള്ള ക്ഷേമപദ്ധതിയാണെന്ന് സമൂഹം മനസ്സിലാക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

എന്നാൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യിലെ സ്ത്രീകളുടെ സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതിയിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. സൗജന്യം ആവശ്യമില്ലാത്തവർക്കുപോലും പണം നൽകി യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു. ചില സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തം യാത്രാച്ചെലവ് നൽകാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിലും, സീറോ ടിക്കറ്റ് നിർബന്ധമായി സ്വീകരിക്കണമെന്ന നിബന്ധന കാരണം അവർക്ക് അത് സാധിക്കുന്നില്ല.

സൗജന്യ യാത്ര സ്വീകരിക്കാൻ താൽപര്യമില്ലാത്തതിനാൽ പ്രിയദർശിനി പോലുള്ള ബസുകളിലെ യാത്ര തന്നെ ഒഴിവാക്കുന്ന സ്ത്രീകളും ഉണ്ടെന്നാണ് അറിയുന്നത്. സ്വന്തം പണം നൽകി യാത്ര ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ആ അവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതാണോ എന്നത് ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്.

ക്ഷേമപദ്ധതികൾ ഒരിക്കലും നിർബന്ധിതമാകരുത്. അവ ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ആശ്വാസമാകണം; ആവശ്യമില്ലാത്തവർക്ക് അത് സ്വീകരിക്കാനോ സ്വന്തം ചെലവിൽ യാത്ര ചെയ്യാനോ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് സർക്കാർ വ്യക്തമായ ഒരു നയം കൊണ്ടുവരണം. പണം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് സാധാരണ ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർക്ക് നിയമപരമായ അനുമതി ഉണ്ടായിരിക്കണം. സർക്കാർ അത്തരം ഭേദഗതി കൊണ്ടുവരുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ കോടതിയുടെ മാർഗനിർദേശവും ആവശ്യമായി വരാം.

ഇതോടൊപ്പം മറ്റൊരു ആശങ്കയും പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഉയരുന്നുണ്ട്. സീറോ ടിക്കറ്റുകളുടെ കണക്കിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ടോ? യാത്ര ചെയ്യാത്തവരുടെ പേരിൽ പോലും സീറോ ടിക്കറ്റുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി സർക്കാരിൽ നിന്ന് അധിക തുക ക്ലെയിം ചെയ്യുന്നുവെന്ന തരത്തിലുള്ള പരാതികളും ചർച്ചകളും കേൾക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണോ എന്ന് സർക്കാർ സ്വതന്ത്രവും സുതാര്യവുമായ അന്വേഷണം നടത്തി പൊതുജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം.

സ്ത്രീകളുടെ സൗജന്യ യാത്രയുടെ പേരിൽ സർക്കാർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിക്ക് കോടിക്കണക്കിന് രൂപ നൽകേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുകയാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്താകും? ഭാവിയിൽ ഈ ബാധ്യത നികത്താൻ സാധാരണ യാത്രക്കാരുടെ ബസ് ചാർജ് വർധിപ്പിക്കേണ്ടി വരുമോ? എന്ന ആശങ്കയും ന്യായമായ ചോദ്യമാണ്.

സ്ത്രീകളുടെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് തീർച്ചയായും സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം പൊതുപണം വിവേകപൂർവം ചെലവഴിക്കുകയും, ജനങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും വ്യക്തിപരമായ അന്തസ്സിനെയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഒരു ജനാധിപത്യ സർക്കാരിന്റെ കടമയാണ്.

ഈ വിഷയത്തിൽ സർക്കാർ വ്യക്തമായ വിശദീകരണം നൽകുകയും, യു.ഡി.എഫ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷം നിയമസഭയിലും പൊതുസമൂഹത്തിലും ഗൗരവമായ ചർച്ചയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും വേണം.

ക്ഷേമപദ്ധതികൾ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളല്ല; ജനങ്ങളുടെ നികുതിപ്പണവും വിശ്വാസവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണനടപടികളാണ്.

സൗജന്യം ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് അത് ഉറപ്പാക്കുക.
ആവശ്യമില്ലാത്തവർക്ക് പണം നൽകി യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പാക്കുക.
ക്ഷേമപദ്ധതികൾ സഹായമാകണം; നിർബന്ധമാകരുത്.

✍️ സാബു ജോസ് 
📞 9446329343
(ആനിമേറ്റർ, കെസിബിസി പ്രൊ ലൈഫ് സംസ്ഥാന സമിതി )